Δημοσιεύθηκε: 17/09/2010 18:12 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Σημείο 2 έως 3 Δύσκολη ανάβαση - περίπου 1 ώρα
Η κύρια διαδρομή στρίβει δεξιά, περνάει τη δυτική πύλη της μάντρας και διασχίζει τον
ποταμό Χάρακα. Ακολουθεί ένας κοπιαστικός ανήφορος στην απέναντι όχθη, όμως για ανταμοιβή,
το τοπίο γύρω είναι μοναδικό. Ανάμεσα στους βράχους και τα δέντρα κρύβονται πολλά
«αντι-πειρατικά» σπίτια, ορισμένα τουλάχιστον 400 χρόνων. Το δύσκολο μονοπάτι βγαίνει
σ' έναν ανηφορικό χωματόδρομο και τον ακολουθεί για λίγη ώρα. Σε μια γωνία, δίπλα
σ' ένα ωραίο παλιό νοικοκυριό, στρίβετε δεξιά και μπαίνετε σε μία στενή ρύμη που
ελίσσεται ανάμεσα σε ελαιώνες και αμπέλια. Έτσι θα βγείτε στην πλατεία του Αγίου Δημητρίου
[Σημείο 3]. Αξίζει ίσως να επισκεφθείτε την εκκλησία του χωριού στο ύψωμα ανατολικά
πίσω από την πλατεία. Ο Άγιος Δημήτριος είναι μια αρκετά μεγάλη εκκλησία του
19ου αιώνα που έχει διατηρήσει την αρχική, τυπική ικα-ριακή αρχιτεκτονική μορφή της
(σταυροειδής χωρίς τρούλο).
[Στάση για Σκέψη: Από τη πλατεία του Αγίου Δημητρίου, όποιος θέλει, μπορεί να
επιστρέψει στην παραλία από τον παλιό αμαξιτό δρόμο που αρχίζει ακριβώς δίπλα στην
ταβέρνα «Ο Πλάτανος». Λίγο πιο κάτω σε αυτόν τον δρόμο υπάρχει μια διασταύρωση
με έναν αγροτικό δρόμο αριστερά, απ όπου μπορεί κανείς να κατέβει προς
τον Να ή το Φαράγγι της Χαλαρής.]
Σημείο 3, 4, έως 5 Σχετικά δύσκολη ανάβαση - περίπου 1 ώρα
Από την πλατεία του Αγίου Δημητρίου, στρίβετε αριστερά και ακολουθείτε τον δρόμο
προς Άγιο Πολύκαρπο για 80 μ. περίπου, όπου θα βρείτε την αρχή του μονοπατιού για
τον Χριστό. Είναι ένα παλιό λιθόστρωτο που σε λίγο γίνεται χωματόδρομος. Σύντομα,
όμως, θα στρίψετε επάνω δεξιά στο δασικό μονοπάτι που οδηγεί στο εκκλησάκι Παναγίτσα
(Εισόδια της Θεοτόκου -1806) [Σημείο 4]. Η Παναγίτσα σημαδεύει την είσοδο του
οικισμού του Χριστού. Διασχίσετε κάθετα τον αμαξιτό δρόμο και ανηφορίστε τον
τσιμεντοστρωμένο δρόμο που περνά μπροστά από την είσοδο του Δημαρχείου Ραχών.
Μετά 40 μ. περίπου θα στρίψετε αριστερά για να μπείτε σε μια ρύμη που μετά αρκετούς
ελιγμούς, καταλήγει στη πλατεία του Χριστού. Περίπου 60 μ. πριν την πλατεία,
πρέπει να δώσετε προσοχή στον αριστερό τοίχο της ρύμης όπου υπάρχει πινακίδα:
«Προς Χάλαρη» [Σημείο 5].
[Στάση για Σκέψη: Εδώ, αν θέλετε, μπορείτε να κατευθυνθείτε προς τη Χάλαρη.
Από το Σημείο 5 η κατάβαση μέχρι το γεφύρι της Λουπάστρας διαρκεί περίπου 1 ώρα.
Εκεί διασταυρώνονται αρκετά μονοπάτια του δικτύου της Χαλαρής
(«Προς Προεσπέρα και Δυτική Ικαρία», «Προς Διπόταμα, Ραξούνια και Πέζι», «Προς Να»),
όμως είναι μεγάλες, απαιτητικές διαδρομές και πρέπει κανείς να είναι καλά
προετοιμασμένος. Οι πιο πολλοί κατεβαίνουν μόνο μέχρι το γεφύρι της Λουπάστρας
και μετά από εκεί α) είτε γυρίζουν από τον ίδιο δρόμο πίσω στον Χριστό (1-2 ώρες),
β) είτε ακολουθώντας το Μονοπάτι της Χαλαρής, κατευθύνονται προς Άγιο Δημήτριο (1 ώρα),
ή τον Να (2 ώρες περίπου). (Σχετικά, βλ. παρακάτω, 2η διαδρομή: «Φαράγγι της Χαλαρής»)] _________________ -
Δημοσιεύθηκε: 17/09/2010 18:25 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Σημεία 6 έως 11: πολύ εύκολη πορεία - περίπου 1 ώρα
ο Χριστός είναι το κέντρο των Ραχών και ο κυριότερος οδικός κόμβος της βορειοδυτικής
Ικαρίας. Εδώ είναι η έδρα του Δήμου, το Ταχυδρομείο, η Αστυνομία, το Φαρμακείο, το
Ιατρείο και το Γυμνάσιο-Λύκειο. Εκτός από ταβέρνες και καφενεία, υπάρχουν μερικά
μικρά ξενοδοχεία, αφού λόγω του υγιεινού κλίματος στις Ράχες υπήρχε ανέκαθεν μικρή,
σταθερή τουριστική κίνηση ήδη από τη δεκαετία του 1930. Ωστόσο, παρά την εντύπωση
που δίνει η πολυκοσμία τα βράδια του καλοκαιριού, ο Χριστός δεν είναι «τουριστικό χωριό».
Πολλοί περαστικοί από την πλατεία τις πρωινές ή απογευματινές ώρες, νομίζοντας
πως βλέπουν ολόκληρο το χωριό, εκπλήσσονται από την ερημιά που επικρατεί. Το γεγονός
στάθηκε η αφορμή και γεννήθηκαν διάφοροι «τουριστικοί μύθοι» (ότι π.χ. οι άνθρωποι
εδώ δεν δουλεύουν, ότι κυκλοφορούν μόνο νύχτα ή ότι φοβούνται ακόμα τους πειρατές!).
Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι Ραχιώτες είναι νησιώτες μαζί
και ορεσίβιοι, πολύ ανθεκτικοί και δραστήριοι, όχι βέβαια σύμφωνα με τα πρότυπα της
βιομηχανικής εποχής. Επιπλέον το τοπίο, κάθε άλλο παρά πεδινό, επιβάλλει τους
δικούς του κανόνες. Έτσι, τα νοικοκυριά, τα εργαστήρια και τα κτήματα βρίσκονται
διασκορπισμένα σε μεγάλες αποστάσεις, όπου υπάρχει κατάλληλο έδαφος. Εκεί, άλλωστε,
ζουν κι οι περισσότεροι έμποροι, αφού χρειάζεται να είναι ταυτόχρονα τεχνίτες ή αγρότες.
Η πλατεία του Χριστού είναι ένας προνομιακός χώρος, προορισμένος να λειτουργεί
αποκλειστικά ως «αγορά», δηλαδή, μόνο για ψώνια, συναναστροφές και διασκέδαση.
Είναι έρημη τις εργάσιμες ώρες, όμως τα μεσημέρια και ιδίως τα βράδια σφύζει από
ζωή. Προσοχή λοιπόν στο ιδιόρρυθμο ωράριο των καταστημάτων: 10 π.μ. - 4 μ.μ.
και 9 μ.μ. - 3 π.μ.!
Η διαδρομή μπαίνει στην πλατεία περνώντας κάτω από την πέτρινη αψίδα, δίπλα στην
εκκλησία «Μεταμόρφωση του Σωχήρος Χριστού». Κτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα με
μάρμαρα κι ασβέστη που μετέφεραν στην πλάτη οι Ραχιώτες από τον Να, αφού κατεδάφισαν
τον ναό της Ταυροπόλου Αρτέμιδος, κατ' εντολή μάλλον κάποιου αγράμματου δεσπότη.
Διαγώνια, απέναντι από την εκκλησία, είναι το φωτογραφείο του Χρ. Μαλαχία, όπου
εκτός από σύγχρονες εικόνες του νησιού, μπορεί κανείς δει δείγματα της εξαιρετικής
ιστορικής και λαογραφικής συλλογής του φωτογράφου (παλιοί χάρτες, φωτογραφίες,
ντοκουμέντα, κλπ.). Κατόπιν η διαδρομή προχωρεί ευθεία σε όλο το μήκος του
πεζόδρομου μέχρι τη νότια πέτρινη πύλη [Σημείο 6], απέναντι από το κτήριο του
Αγροτικού Συνεταιρισμού.
[Στάση για Σκέψη: Όσοι αγαπούν τις μεγάλες διαδρομές, μπορούν να πάρουν εδώ το
μονοπάτι που ανεβαίνει στο οροπέδιο Αμμουδιά, διασχίζει το βουνό και καταλήγει
στον Μαγγανίτη, ένα παραθαλάσσιο χωριό στη νότια πλευρά του νησιού.
Στο Σημείο 6 συνεχίζετε ευθεία στη νοητή συνέχεια του πεζόδρομου και μετά 50 μ.
περίπου στρίβετε δεξιά και ακολουθείτε τη σηματοδότηση. Χρειάζονται 2 ώρες
περπάτημα μέχρι τα Αμμουδιά και μετά 3 ώρες κατάβαση μέχρι τον Μαγγανίτη.
Γενικά το μονοπάτι είναι σε αρκετά καλή κατάσταση. Στην αρχή ακολουθεί κανείς
καλοφτιαγμένες ρύμες, αργότερα όμως ελίσσεται μέσα σε πυκνό δάσος και χρειάζεται
πολλή προσοχή στη σήμανση. Κατά μήκος της διαδρομής στο οροπέδιο οι παλιοί
Ικαριώτες είχαν ορθώσει σειρές από πέτρινους πύργους, για να μην χάνουν τον
δρόμο τους μέσα στην ομίχλη και το χιόνι. Πολλοί από αυτούς στέκουν ακόμα σήμερα
και είναι πολύ χρήσιμοι στους οδοιπόρους. Σε κάθε περίπτωση, έστω κι αν δεν
κινηθείτε τελικά προς Μαγγανίτη, η περιπλάνηση στα Αμμουδιά και στα γειτονικά
οροπέδια «Ζηζόκαμπος» (ανατολικά) και «Εριφή» (δυτικά) είναι μια ανεπανάληπτη
εμπειρία. Κάτι ανάμεσα σε σεληνιακό τοπίο και αφρικανική σαβάνα, το σκηνικό εδώ
είναι ένα εξαιρετικό δείγμα της ποικιλίας των γεωλογικών σχηματισμών που υπάρχουν
στο Αιγαίο. ΠΡΟΣΟΧΗ: αν δείτε σύννεφα να σκεπάζουν το βουνό, αποφύγετε να
εμπλακείτε σε αυτές τις διαδρομές, γιατί θα συναντήσετε πυκνή ομίχλη και σφοδρούς
ανέμους. Υπόψη επίσης ότι στις νότιες παρυφές των οροπεδίων χάσκουν επικίνδυνοι
γκρεμοί!] _________________ -
Δημοσιεύθηκε: 17/09/2010 18:25 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Στο Σημείο 6, στην έξοδο του πεζόδρομου, ο Γύρος των Ραχών στρίβει αριστερά και
ακολουθεί για αρκετή ώρα τον κεντρικό δρόμο για το χωριό Καστανιές. Μετά από 1,5 χλμ.
περίπου, θα συναντήσετε στα αριστερά μια άδεια αλάνα που μοιάζει με εξοχική πλατεία.
Εκεί υπάρχει πινακίδα [Σημείο 7]: «Νερόμυλος Μονή Μουντέ -Αμμουδιά, Μαγγανίτης».
[Στάση για Σκέψη: Εδώ υπάρχει άλλη μία διασταύρωση για το βουνό. Συνεχίζοντας ίσια
στον ασφαλτοστρωμένο δρόμο, μετά από 800 μ. περίπου, λίγο μετά το συνεργείο
αυτοκινήτων, αρχίζει ένα ωραίο ορεινό μονοπάτι για Αμμουδιά και Μαγγανίτη.]
Διασχίζετε λοξά δεξιά την αλάνα, ακολουθώντας μία-μία τις πινακίδες που είναι
καρφωμένες στα πεύκα, για να βρείτε το μονοπάτι που κατεβαίνει και διασχίζει τον
Χάρακα. Μερικά βήματα μετά το παλιό τσιμεντένιο γεφύρι, αξίζει κανείς να αφήσει
για λίγο τη διαδρομή για να επισκεφθεί τον Νερόμυλο στο Χάρακα [Σημείο 8].
[Στην Ικαρία σπάνια έκτιζαν ανεμόμυλους, αφού οι χείμαρροι κι οι καταρράκτες αφθονούν,
προσφέροντας πολύ πιο σταθερή και αξιόπιστη ενέργεια από τον άνεμο. Οι νερόμυλοι
αυτού του τύπου μοιάζουν λίγο με μικρογραφία σύγχρονου υδροηλεκτρικού εργοστασίου,
όπου η υδατοδε-ξαμενή («στέρνα») πάνω από τον μύλο παίζει τον ρόλο του φράγματος
και ο σχεδόν κάθετος αγωγός («λούκι») μεταξύ της δεξαμενής και του μύλου λειτουργεί
ως υδατοοτρόβιλος. Η μηχανή του νερόμυλου βρισκόταν μέσα σε ειδική «φωλιά» στα
θεμέλια του οικοδομήματος. Ήταν ένας σχεδόν οριζόντιος οδοντωτός τροχός («φτερωτή»),
τον οποίο κτυπούσε πλαγίως το νερό και τον έκανε να περιστρέφεται με δύναμη,
μεταδίδοντας την κίνηση στη μυλόπετρα που βρίσκεται ακριβώς από πάνω στο κύριο
δωμάτιο του μύλου. Το λούκι δημιουργούσε έναν υδατοστρόβιλο τόσο ισχυρό, ώστε οι
δονήσεις μπορούσαν να διαλύσουν το οικοδόμημα αν δεν ήταν φτιαγμένο με τέχνη.
Όμως ο Νερόμυλος του Χάρακα ήταν ένας από τους μεγαλύτερους και πιο καλοκτισμένους
σε όλη την περιοχή των Ραχών. Στη διάρκεια της Ιταλικής κατοχής (1940-43) εδώ
άλεθαν κρυφά τη νύχτα το σιτάρι που έστελνε παράνομα στις Ράχες η Αντίσταση για
να θρέψουν τους πεινασμένους. Ο νερόμυλος λειτούργησε έως τα μέσα της δεκαετίας
του 1960. Πρόσφατα οι ιδιοκτήτες τον δώρισαν στον Πολιτιστικό Σύλλογο Χριστού και
άρχισαν εργασίες για να αναστηλωθεί.]
Πίσω πάλι στη διαδρομή, η ρύμη ανηφορίζει για λίγο και βγαίνει σ' έναν
τσιμεντο-στρωμένο δρόμο. Στρίβετε αριστερά και ακολουθώντας τη σήμανση καταλήγετε
στην Αγία Τριάδα [Σημείο 9]. Ο αυλόγυρος αυτής της εκκλησίας ήταν άλλοτε η πλατεία
του χωριού Καστανιές κι εδώ γινόταν το πανηγύρι. Η διαδρομή συνεχίζεται στην πλαγιά
πίσω από την αποθήκη της εκκλησίας. Σε λίγο θα συναντήσετε μια μικρή διασταύρωση
Σημείο 10] με ένα μονοπατάκι προς τα επάνω δεξιά, για να βγείτε, αν θέλετε, στον
κεντρικό δρόμο και στη σημερινή πλατεία του χωριού. Μετά τη διασταύρωση με το
μονοπατάκι, η ρύμη οδηγεί σε χωματόδρομο, όπου στρίβετε δεξιά και τον ακολουθείτε
για λίγη ώρα, ώσπου να βγείτε στον φαρδύ κεντρικό δρόμο προς Μουντέ και Φραντάτο.
Λίγο πριν αρχίσετε να κατεβαίνετε προς τις λίμνες, θα συναντήσετε μια πλατιά
διασταύρωση. Στα δεξιά αρχίζει ένας στενός ανηφορικός χωματόδρομος. Στο δέντρο
είναι μια πινακίδα [Σημείο 11]: «Προς Αμμουδιά - Μαγγανίτη».
[Στάση για Σκέψη: Αυτός ο μονότονος χωματόδρομος είναι η ασφαλέστερη οδοιπορική
διαδρομή από και προς το βουνό. Το μεγαλύτερο μέρος του ανασκευάστηκε πρόσφατα
σε ποδηλατοδρόμο. Καταλήγει στο Πέζι πολύ κοντά στη μεγάλη λίμνη του Φράγματος
των Ραχών (βλ παρακάτω, στο τέλος της 2ης διαδρομής «Μονοπάτι της Χαλαρής», Στάση για Σκέψη)] _________________ -
Δημοσιεύθηκε: 17/09/2010 18:31 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Σημεία 12 και 13 Εύκολη Περιπλάνηση
Κατηφορίζοντας προς τις λίμνες, βαδίζοντας στην αριστερή πλευρά του δρόμου,
θα πάρετε το μονοπατάκι προς το Σημείο 12. Εδώ υπάρχει μια παύση...
(το τοπίο μιλάει από μόνο του και δεν χρειάζονται σχόλια).
Εξάλλου η 1η διαδρομή-κορμός του «Γύρου των Ραχών με τα Πόδια» έχει σχεδόν τελειώσει.
Από αυτό το σημείο και πέρα αρχίζει ο δρόμος της επιστροφής. Πρώτα, όμως, χρειάζεται
μια βόλτα μέχρι το Μοναστήρι του Μουντέ. Για να πάτε εκεί, είτε
α) κάνετε τον γύρο της λίμνης ακολουθώντας τον κεντρικό δρόμο, είτε
β) περνάτε απέναντι, βαδίζοντας με προσοχή πάνω στον τσιμεντένιο τοίχο του φράγματος.
Στην απέναντι όχθη της λίμνης θα δείτε μια πινακίδα διασταύρωσης. Θα σας χρειαστεί
αργότερα όταν θα επιστρέφετε από το μοναστήρι.
Η Μονή Ευαγγελίστριας «Μουντέ» [Σημείο 13] είναι ένας απλός, ήσυχος τόπος για
ξεκούραση και περισυλλογή. Όπως λέει ο θρύλος, τον 14ο αιώνα περίπου ήλθε και
ασκήτεψε εδώ κάποιος καλόγερος από τη Χίο (είναι ακριβώς απέναντι και μάλιστα
φαίνεται στον ορίζοντα). Στην αρχή κατοίκησε σε κάποια σπηλιά, ύστερα όμως
ήλθαν κοντά του και άλλοι μοναχοί, Ικαριώτες και Χιώτες, που έκτισαν την εκκλησία
και τα κελλιά και καλλιέργησαν τη γη γύρω από το μοναστήρι. Αργότερα, στον 20ό αιώνα,
λόγω της μετανάστευσης και των πολέμων, το μοναστήρι έγινε γυναικείο. Τον καιρό
που η Ικαρία ήταν τόπος εξορίας, οι αρχές απομόνωσαν εδώ όσους από τους εξόριστους
ήταν φυματικοί. Όσους πέθαιναν, τους έθαβαν σε πρόχειρους τάφους μέσα στη βλάστηση.
Αρκετοί από αυτούς βρέθηκαν αργότερα και αποκαταστάθηκαν από τον Σύλλογο Ραχιωτών
Ικαρίας. Στο μοναστήρι αξίζει κανείς α) να πιει εύγεστο νερό από το πηγάδι
της πάνω αυλής, β) να επισκεφθεί την τρίκλιτη εκκλησία με τις αψίδες ρωμανικού ρυθμού,
κατά τα πρότυπα της Φραγκοκρατίας, γ) να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα του
Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
Επιστροφή: Σημεία 13-15 Μέτρια κατάβαση - περίπου 1 1/2 ώρα
Επιστρέφοντας από το μοναστήρι, πρέπει να γυρίσετε πίσω στις λίμνες. Χρειάζεται
[Στάση για Σκέψη: 1) Επιστροφή σύμφωνα με το πρόγραμμα της 1ης διαδρομής-κορμός τ
ου Γύρου των Ραχών από το Σημείο 12 όπως περιγράφεται παρακάτω. 2) Επιστροφή ακολουθώντας
αντίστροφα την 3η διαδρομή: «Μονοπάτι του Μύρσωνα» που αρχίζει στην ανατολική πλευρά
της κάτω λίμνης (πινακίδα «Προς Μαντριά-Γιαλισκάρι»). Το πρώτο τμήμα της είναι πολύ
εύκολο γιατί ακολουθεί έναν αγροτικό χωματόδρομο μέσα από πευκοδάση προς την περιοχή
του χωριού «Μαντριά». Όμως, αργότερα, κατεβαίνει δίπλα στην κοίτη του ποταμού και
γίνεται μονοπάτι, το οποίο πρέπει οπωσδήποτε να αποφύγετε, αν τυχόν έρχεται νύχτα.
Σε αυτήν την περίπτωση, όταν φτάσετε στην αντίστοιχη διασταύρωση, αντί για την
κατεύθυνση «Μύρσωνας-Γιαλισκάρι», επιλέξετε να πάτε ίσια προς «Μαντριά-Γιαλισκάρι».]
Επιστρέφοντας στο Σημείο 12, στρίβετε δεξιά (βόρεια) προς τη θάλασσα και ακολουθώντας
τη σήμανση με προσοχή, θα διασχίσετε το δάσος και θα καταλήξετε στην εξοχική τοποθεσία
Άγιος Παντελεήμονας [Σημείο 14]. Εδώ αρχίζουν τα πρώτα σπίτια του Αγίου Πολυκάρπου.
Πράγματι, αργότερα θα κατηφορίσετε ένα φαρδύ λιθόστρωτο και θα βγείτε στην πλατεία.
Όπως υποδηλώνει το όνομα του, ο Άγιος Πολύκαρπος [Σημείο 15] είναι ένα χωριό με
σημαντική γεωργική παραγωγή και μελισσοκομία. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία.
Είναι ασυνήθιστα μεγάλη με νησιώτικο χρώμα και θέα προς τη θάλασσα. Ξαναβρίσκετε
το μονοπάτι στη δεξιά γωνία του σούπερ μάρκετ. Κατηφορίζει με ελιγμούς γύρω από
πεζούλια με ελιές και καταλήγει στην πάνω πόρτα της γνωστής μάντρας [Σημείο 2].
Στη διασταύρωση μέσα στη μάντρα, θα στρίψετε
δεξιά και θα επιστρέψετε στο «Λιβάδι» [Σημείο 1]. _________________ -
Δημοσιεύθηκε: 18/09/2010 21:19 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
2η ΔΙΑΔΡΟΜΗ: TO ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΗΣ ΧΑΛΑΡΗΣ
(12 χλμ. - μεγάλη και δύσκολη διαδρομή με απαιτήσεις και ανταμοιβές
Η Χάλαρη είναι ίσως η μεγαλύτερη σε μήκος και έκταση χαράδρα ποταμού
συνεχούς ροής των νησιών του Αιγαίου (εξαιρουμένων της Εύβοιας και
Κρήτης). Ωστόσο, είναι ένα «νησιώτικο φαράγγι» που δεν ξεπερνά τα
ανθρώπινα μέτρα και δεν τρομάζει. Αυτό όμως δεν ισχύει όταν βρέχει τους
χειμωνιάτικους μήνες. Τότε η Χάλαρη φουσκώνει και δικαιώνει απόλυτα το
όνομα της, που ίσως όχι τυχαία, είναι θηλυκού γένους και σημαίνει
«χείμαρρος ξεθεμελιωτής». Πηγάζει από δύο ευρύχωρες αμμώδεις λεκάνες
ψηλά στα βουνά, την Εριφή και το Πέζι, και έχει τόσο νερό, ώστε ακόμη και
μετά την κατασκευή του φράγματος, ο ποταμός δεν στερεύει εντελώς το
καλοκαίρι.
Από τους προϊστορικούς χρόνους έως και τη ρωμαϊκή περίοδο στην εκβολή
της Χαλαρής στον Να, αντί για τη σημερινή παραλία, υπήρχε μια
στενόμακρη βαθιά λιμνοθάλασσα. Αυτό το θαυμαστό φυσικό λιμανάκι στην
έξοδο του άγριου φαραγγιού μπροστά στο τρικυμιώδες Ικάριο πέλαγος,
είχε μεγάλη πρακτική σημασία στην αρχαιότητα. Αυτός ήταν μάλλον ο
λόγος που στις όχθες του έκτισαν ναό προς τιμήν της Αρτέμιδος που
διαφέντευε τους ανέμους και την άγρια φύση. Αργότερα όμως, εξαιτίας της
βαθμιαίας ανύψωσης του πυθμένα της θάλασσας και των προσχώσεων του
ποταμού, το λιμανάκι άρχισε να κλείνει σιγά-σιγά. Λέγεται επίσης ότι
κάποια στιγμή γύρω στον 16ο αιώνα, όταν οι Ικαριώτες αναχωρούσαν στα
βουνά για να κρυφτούν, έριξαν τεράστια δέντρα και βράχους στην είσοδο
για να μην γίνει φωλιά πειρατών. Οι πλαγιές της χαράδρας που στην
αρχαιότητα ήταν οι ιεροί κυνηγότοποι της θεάς, παρέμεναν σκεπασμένες με
αιωνόβια δάση έως τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν οι ξυλοκόποι τα έκοψαν
και τα έκαναν ξυλοκάρβουνα. Φαίνεται πως τότε έγιναν μεγάλες
πλημμύρες που κατάστρεψαν ότι είχε απομείνει από το λιμάνι. Ως
αποτέλεσμα, τα φερτά υλικά μαζί με τα ερείπια των κτισμάτων
δημιούργησαν τη σημερινή παραλία. Αργότερα, στις πλαγιές φύτρωσαν
πεύκα και συγκράτησαν κάπως το έδαφος, αλλά και από αυτά πολλά
κάηκαν στη δεκαετία του 1980. Ωστόσο, παρά τις ταλαιπωρίες, δεν είναι
εύκολο να υποβαθμιστεί ένας τόπος που ευλογήθηκε από μια τόσο ισχυρή
θεά της αρχαιότητας. Σήμερα, αφενός λαμβάνονται μέτρα για να
περιοριστεί η υπερβόσκηση που καταστρέφει τη βλάστηση και προκαλεί
διάβρωση του εδάφους, αφετέρου το φαράγγι ανακηρύχθηκε ζώνη
απόλυτης προστασίας NATURA 2000.
Η διαδρομή
Το φαράγγι διαιρείται συμβατικά σε δύο μέρη: 1) την Κάτω Χάλαρη (από
την παραλία του Να μέχρι το Γεφύρι της Λουπάστρας) και 2) την Άνω
Χάλαρη (από το γεφύρι της Λουπάστρας μέχρι το Φράγμα). Το βασικό
μονοπάτι ανοίχτηκε και σηματοδοτήθηκε το 2002 και οι εργασίες
συνεχίζονται ακόμα. Σε γενικές γραμμές είναι δύσκολη φυσιολατρική
διαδρομή μεγάλου μήκους μέσα από άγρια τοπία με γκρεμούς και νερά.
Όμως, υπάρχει επαρκής σηματοδότηση και αρκετές διασταυρώσεις με
μονοπάτια προς τους οικισμούς.
α) Από τον Αρμενιοτή η αρχή της διαδρομής βρίσκεται 1 1/2 χλμ. έξω από
το χωριό στο αριστερό άνω πρανές του κεντρικού δρόμου προς Να. Το
μονοπάτι ανηφορίζει την πλαγιά και μετά γίνεται ένας ήσυχος
χωματόδρομος που διασχίζει την αγροτική περιοχή των Κάτω Ραχών. Μετά
2 χλμ. περίπου υπάρχει διασταύρωση. Ο δρόμος δεξιά κάτω οδηγεί στις
ταβέρνες της πλατείας και στην παραλία του Να. Ο ανήφορος αριστερά
οδηγεί κατ' ευθείαν στην είσοδο του μονοπατιού για το Φαράγγι.
[Στάση για Σκέψη: Όσοι θέλουν να κερδίσουν χρόνο για το Φαράγγι,
καλύτερα να στρίψουν αριστερά, αναβάλλοντας την επίσκεψη στον Να για
το απόγευμα ή για μια άλλη μέρα. Έτσι επίσης θα αποφύγουν τους
«ινδιάνικους καταυλισμούς» που στήνονται το καλοκαίρι στο κάτω μέρος
της χαράδρας κοντά στην παραλία.]
β) Από τον Να η αρχή της διαδρομής βρίσκεται 1 χλμ. περίπου μετά
τις'ταβέρνες, δίπλα στο γεφύρι του κεντρικού δρόμου προς Καρκινάγρι.
Αυτή θεωρείται ως επίσημη είσοδος του Φαραγγιού και εδώ είναι
τοποθετημένες οι πινακίδες για το Πρόγραμμα NATURA 2000 και για την
επισκευή του μονοπατιού από τον περιβαλλοντικό σύλλογο «Κίνηση
Πολτών Ραχών Ικαρίας». Ωστόσο, η αρχή της διαδρομής δεν είναι σε καλή
κατάσταση, αφενός γιατί εδώ ο ποταμός πλημμυρίζει και καταστρέφει το
μονοπάτι κάθε χειμώνα, αφετέρου γιατί υπάρχουν πολλές πλαστικές
σωλήνες άρδευσης που εμποδίζουν το περπάτημα. Σε κάποιο σημείο το
μονοπάτι στρίβει αριστερά και απομακρύνεται από την όχθη του ποταμού.
Λίγο πιο πάνω θα συναντήσει και θα ενωθεί με το άλλο μονοπάτι που
έρχεται από τις Κάτω Ράχες.
[Στάση για Σκέψη: Για να πάρετε μια καλή γεύση από το Φαράγγι χωρίς να
ανέβετε πολύ ψηλά στα μονοπάτια, μην στρίψετε αριστερά στη
σηματοδοτημένη διαδρομή, αλλά να προχωρήσετε ίσια ακολουθώντας
όπως-όπως την κοίτη του ποταμού για να βρείτε μικρούς καταρράκτες και
λίμνες με καθαρό νερό μέχρι τα μέσα Ιουλίου.] _________________ -
Δημοσιεύθηκε: 18/09/2010 21:28 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Τα δύο μονοπάτια (από τον Αρμενιοτή και από τον Να)
συναντιούνται σε μια σηματοδοτημένη διασταύρωση
μέσα σε μια μάντρα. Από εδώ και πέρα η διαδρομή
ανηφορίζει ομαλά κατά μήκος της ανατολικής πλαγιάς
της χαράδρας προς τη βραχοκορφή «Λιτάνη». Σε λίγο
διασχίζοντας το δάσος, θα συναντήσετε μια
διασταύρωση με πινακίδα «Προς κοίτη του ποταμού-
Προεσπέρα».
[Στάση για Σκέψη: Κατηφορίζοντας δεξιά, θα
καταλήξετε στον ποταμό. Εκεί είτε α) θα ανηφορίσετε
απέναντι προς Προεσπέρα ή προς Να από τη δυτική
πλευρά της παραλίας, είτε β) φτάνοντας στον ποταμό,
απλώς θα περιπλανηθείτε στην κοίτη, ίσως και να
ανηφορίσετε όπως-όπως μέχρι την «Αγγελολιβάδα»,
μια βαθιά λίμνη με μικρό καταρράκτη]
Μετά τη διασταύρωση, η διαδρομή περνά κάτω από τον
βράχο της Λιτάνης και πλησιάζει τα πρώτα σπίτια του
χωριού Άγιος Δημήτριος. Εδώ υπάρχει διασταύρωση με
ένα μονοπατάκι αριστερά που βγάζει σε χωματόδρομο
μέσα στον οικισμό. Κατόπιν, η διαδρομή κατηφορίζει
σιγά-σιγά, κατά μήκος της πλαγιάς προς το γεφύρι της
Λουπάστρας. Το μονοπάτι είναι στενό και δύσκολο σε
πολλά σημεία (η περιοχή έχει ταλαιπωρηθεί πολύ από
τη βόσκηση και αλλεπάλληλες πυρκαγιές), ώσπου
βγαίνει και συναντά τη ρύμη που κατεβαίνει από τον
Χριστό (βλ παραπάνω, Σημείο 5 της διαδρομής-κορμός
του Γύρου των Ραχών). Στρίβετε δεξιά, περνάτε την
«ποριά και κατεβαίνετε στο γεφύρι της Λουπάστρας,
ένα πολύ σημαντικό σταυροδρόμι για τους οδοιπόρους.
[Στάση για Σκέψη: Περνώντας το γεφύρι, αφού
ανηφορίσετε αρκετή ώρα στη δυτική πλαγιά (κάτω από
τον ομώνυμο βράχο «Λουπάστρα»), θα βγείτε έξω από
το φαράγγι στην περιοχή της Προεσπέρας. Από εκεί
έχετε δύο επιλογές: είτε α) να πάτε ίσια (δυτικά) προς
το χωριό Προεσπέρα (και κατόπιν στα επόμενα χωριά,
Κουνιάδοι, Βρακάδες, κλπ.), είτε β) να στρίψετε δεξιά
(βόρεια) στον παλιό χωματόδρομο που θα σας βγάλει
στον παραλιακό δρόμο για τον Να.]
Από το γεφύρι της Λουπάστρας αρχίζει η μυστηριώδης
Άνω Χάλαρη -ανέκαθεν μια περιοχή για λίγους. Το
τοπίο είναι συναρπαστικό, όμως η πορεία γίνεται όλο
και πιο δύσκολη. Αφού περάσετε το γεφύρι,
ανηφορίζετε για 300 μ. στο μονοπάτι για την
Προεσπέρα, όπου θα συναντήσετε διασταύρωση με
πινακίδα «Προς Διπόταμα-Προφ. Ηλία-Γεμέλια-Πέζι».
Στρίψτε αριστερά και προχωρείοτε κατά μήκος του
μαντρότοιχου μέχρι τη στέρνα του ενός παλιού
νερόμυλου. Από εδώ και πέρα, η διαδρομή ακολουθεί
το «μυλαύλακο», δηλαδή, τον αγωγό που έφερνε το
νερό από την κοίτη του ποταμού και γέμιζε τη στέρνα.
Είναι εντελώς επίπεδο και εξαιρετικά καλοφτιαγμένο,
ωστόσο σε ένα σημείο έχει καταστραφεί από
κατολίσθηση και πρέπει κανείς να σκαρφαλώσει στα
βράχια για να παρακάμψει το χάσμα. Έπειτα η πορεία
συνεχίζεται κανονικά, τουλάχιστον μέχρι ένα σημείο
όπου η χαράδρα στενεύει πολύ. Εκεί αντίστοιχα
στενεύει και το μυλαύλακο και πρέπει να το
εγκαταλείψετε. Κατεβείτε στην κοίτη του ποταμού και,
είτε α) να σκαρφαλώσετε με προσοχή στον απέναντι
βράχο και κάνετε τον γύρο του στενού, είτε β) απλώς
βγάλτε τα ρούχα σας, κάντε τα δεμάτι πάνω στο
κεφάλι σας και διασχίστε κολυμπώντας τη μικρή,
όμορφη λίμνη.
Αν διαλέξατε τον δεύτερο τρόπο να περάσετε το στενό,
ίσως δεν χρειαστεί να ξανα-ντυθείτε, γιατί από εδώ και
πέρα ανοίγονται μπροστά σας τα «Διπόταμα», ο
νερότοπος στην καρδιά του Φαραγγιού. Χωρίς
συγκεκριμένο μονοπάτι, η διαδρομή ακολουθεί τις
πλατιές όχθες των μικρών λιμνών κάτω από τα
πλατάνια, δίπλα στους μικρούς καταρράκτες μέχρι το
σημείο που ενώνονται οι δύο παραπόταμοι της
Χαλαρής: ο δυτικός (δεξιά) που έρχεται από το «Πέζι»
και ο ανατολικός (αριστερά) που έρχεται από το
οροπέδιο «Εριφή». Στρίβετε αριστερά και ανηφορίζετε
την αριστερή όχθη του ανατολικού παραπόταμου. (Από
το βάθος της χαράδρας, ώς τις αρχές του καλοκαιριού,
θα ακούσετε να βουίζει ο καταρράκτης «Ραξούνια».
Μην επιχειρήσετε να τον φτάσετε, γιατί θα εμπλακείτε
σε ένα πολύ επικίνδυνο βάραθρο!) Σε λίγο θα
διασχίσετε τον ανατολικό παραπόταμο και θα αρχίσετε
να ανεβαίνετε με ελιγμούς στο ύψωμα πάνω από τα
Διπόταμα. Έχοντας ανέβει σε αρκετά μεγάλο ύψος, θα
μπείτε σε πυκνό δάσος όπου θα συναντήσετε
διασταύρωση με πινακίδα «Προς Προφ. Ηλία - προς
Γεμέλια, Πέζι».
[Στάση για Σκέψη: Στρίβοντας αριστερά, μετά από 1/2
της ώρας περίπου θα βγείτε στον κεντρικό δρόμο στην
περιοχή του χωριού Καρυδιές, πολύ κοντά στην
εκκλησία Προφήτης Ηλίας (στάση λεωφορείου). Αυτό
το μονοπάτι περνάει από τη λαγκαδιά από την οποία
χύνεται ο καταρράκτης «Ραξούνια». Ακούγεται, αλλά
δεν φαίνεται, άρα δεν αξίζει να ριψοκινδυνέψετε.]
Μετά τη διασταύρωση προς Προφήτη Ηλία, το μονοπάτι
συνεχίζεται στην αριστερή (νότια) πλαγιά του δυτικού
παραπόταμου και γίνεται ανηφορικό. Η θέα στο
φαράγγι είναι καταπληκτική, όμως ταυτόχρονα πρέπει
να κανείς να προσέχει τη σήμανση, γιατί το έδαφος
είναι πολύ ανώμαλο και υπάρχουν πολλά παράπλευρα
μονοπατάκια («γιδό-στρατες»). Σε λίγο η διαδρομή
συναντά και ακολουθεί τον πέτρινο τοίχο ενός
μεγάλου εγκαταλελειμμένου κτήματος, μπαίνει μέσα σε
δάσος με ψηλά πεύκα και συναντά έναν έρημο
χωματόδρομο.
[Στάση για Σκέψη: Ανηφορίζοντας αυτόν τον
χωματόδρομο μετά από 20' θα βγείτε στον κεντρικό
δρόμο κοντά στις Καρυδιές. Όσοι έχουν αντοχή και
πείρα, κατηφορίζοντας δεξιά (χωρίς μονοπάτι) προς
την κοίτη της Χαλαρής, ίσως ανακαλύψουν τον
καταρράκτη «Ράτσο» και τη λίμνη «Μακρόστενη»] _________________ -
Έστησε ο έρωτας χορό με τον ξανθό Απρίλη.
Η αναρχική καρδιά μου ...
Έχει επεξεργασθεί από τον/την Salonika στις 18/09/2010 22:40, 1 φορά
Δημοσιεύθηκε: 18/09/2010 21:39 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Εδώ μια αναπαράσταση της περιοχής απ το google earth.
Έχω σημειώσει με κόκκινο , στο 1, η αρχή απ το Λιβάδι,
2 ο Νας, 3 Από κει αρχίζει η άνω Χάλαρη _________________ -
Δημοσιεύθηκε: 19/09/2010 18:58 Θέμα δημοσίευσης: Re: Ο ΓΥΡΟΣ ΤΩΝ ΡΑΧΩΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Σκαρφαλώνοντας στο πρανές του εγκαταλελειμμένου χωματόδρομου, το μονοπάτι συνεχίζεται
με νοτιοδυτική κατεύθυνση και καταλήγει στον κεντρικό δρόμο Χριστού-Βρακάδων στην
περιοχή «Γεμέλια». Πριν όμως διασχίσετε κάθετα τον δρόμο για να ξαναβρείτε το μονοπάτι,
αξίζει μια βόλτα λίγο παρακάτω για να περιεργαστείτε το πέτρινο γεφύρι του 19ου αιώνα.
Για τα δεδομένα της εποχής, ήταν κυκλώπειο έργο σε αυτό το δύσκολο πέρασμα όπου ο ποταμός
γίνεται πάρα πολύ ορμητικός τον χειμώνα. Επιστρέφοντας στη διαδρομή, το μονοπάτι συνεχίζει
όπως προηγουμένως, ανηφορίζοντας κατά μήκος της ανατολικής πλαγιάς της Χαλαρής μέσα από
πευκοδάσος, πολύ ταλαιπωρημένο από τη βόσκηση, και αργότερα ανηφορίζει κατά μήκος του
μαντρότοιχου ενός εγκαταλελειμμένου αγροκτήματος με ωραίες λιθοδομές. Σε λίγο θα βγείτε
και θα στρίψετε δεξιά σ' έναν έρημο χωματόδρομο που ανοίχτηκε για να περάσει ο αγωγός
που μεταφέρει στα χωριά το νερό από το Φράγμα. Πράγματι σε λίγο ο χωματόδρομος τελειώνει
και εσείς, βαδίζοντας τώρα πάνω στο τσιμέντο του αγωγού, ανάμεσα σε βράχια διαλυμένα
με δυναμίτες, θα βρεθείτε κάτω από τα θεμέλια του Φράγματος. Ανηφορίστε αριστερά
όπως-όπως στα χαλίκια και βγείτε στον κεντρικό δρόμο. Εδώ τελειώνει η 2η διαδρομή.
[Σκέψη: Εξαιτίας των κατσικιών, οι όχθες της λίμνης δεν είναι παρά λάσπη και πέτρες,
ωστόσο τα νερά είναι ρηχά, ζεστά και πολύ καθαρά -σαν βρόχινα. Για να επιστρέψετε σης
κατοικημένες περιοχές, ακολουθείτε τον κεντρικό δρόμο με τα πόδια ή ότο-στοπ.
Αν, όμως, θέλετε να περιπλανηθείτε και άλλο στην περιοχή, τότε είτε α) ακολουθείτε
τον κεντρικό δρόμο νοτιοδυτικά προς το οροπέδιο «Πέζι» (όπου ο παλιός οικισμός και
η εκκλησία Άγιοι Απόστολοι ή πιο πέρα μέχρι το μοναστηράκι Άγιος Ισίδωρος), είτε
β) ακολουθείτε τον κεντρικό δρόμο προς τη θάλασσα για 300 μ. περίπου μέχρι τη
διασταύρωση με τον ποδηλατοδρόμο «Πέζι-Βαθές», στρίβετε δεξιά και ανηφορίζετε
προς τα οροπέδια (βλ παραπάνω 1η διαδρομή-κορμός του Γύρου των Ραχών
Σημεία 9 και 12 «Στάσεις για Σκέψη»).] _________________ -
Προσθηκη στα αγαπημενα Αποστολη θεματος. Δεν μπορείτε να δημοσιεύσετε νέο Θέμα σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης Δεν μπορείτε να επεξεργασθείτε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση Δεν μπορείτε να διαγράψετε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση Δεν έχετε δικαίωμα ψήφου στα δημοψηφίσματα αυτής της Δ.Συζήτησης You can attach files in this forum You can download files in this forum